تست نفوذ Penetration Test چیست؟
تست نفوذ صرفاً یک بررسی امنیتی ساده نیست؛ بلکه یک فرآیند تهاجمیِ ساختاریافته برای ارزیابی تابآوری داراییهای دیجیتال است. در این فرآیند، متخصصان امنیت با استفاده از همان تکنیکها، ابزارها و متدولوژیهای مهاجمان واقعی، تلاش میکنند تا پیش از وقوع بحران، به زیرساختها نفوذ کرده و نقاط ضعف را استخراج کنند.
در واقع، تست نفوذ پاسخ به یک سوال حیاتی است: «اگر یک هکر حرفهای با انگیزه واقعی به ما حمله کند، تا کجا پیش خواهد رفت؟».
لایههای استراتژیک تست نفوذ
برای پوشش حداکثری امنیت، تست نفوذ در لایههای مختلف و با رویکردهای متمایز اجرا میشود:
تست نفوذ زیرساخت و شبکه (Network Infrastructure)
در این لایه، هدف اصلی درزگیریِ مسیرهای ارتباطی است. ما با بررسی پیکربندی سرویسها، فایروالها و تجهیزات اکتیو، از عدم امکان شنود (Sniffing) و دسترسی غیرمجاز به سرورها اطمینان حاصل میکنیم.
خروجی: شناسایی پورتهای باز غیرضروری، رمزنگاریهای ضعیف و حفرههای دسترسی از راه دور.
تست نفوذ وباپلیکیشن (Web Application)
وبسایتها به دلیل ماهیت عمومی خود، همواره در معرض خطر هستند. تست نفوذ در این بخش بر اساس استانداردهایی نظیر OWASP انجام میشود تا از امنیت منطق برنامه و پایگاه داده اطمینان حاصل شود.
خروجی: جلوگیری از نشت اطلاعات دیتابیس، سرقت کوکیها و بایپس (Bypass) کردن مکانیزمهای ورود.
تست نفوذ رابطهای برنامه نویسی (API)
در معماریهای مدرن که ارتباطات بر پایه API است، امنیت این پلهای ارتباطی اولویت اول را دارد. ما امنیت انتقال داده و مکانیزمهای احراز هویت (Authentication) را در سطوح پیشرفته بررسی میکنیم.
خروجی: کشف آسیبپذیریهایی که منجر به افشای انبوه اطلاعات از طریق درخواستهای دستکاری شده میشوند.
تست نفوذ کلاینت (Application & Mobile)
نرمافزارهای نصب شده روی سیستمعاملها یا موبایلها، میتوانند حفرهای برای ورود به حریم خصوصی کاربران یا نفوذ به سرورهای شرکت باشند.
خروجی: بررسی امنیت کدهای کامپایل شده، جلوگیری از مهندسی معکوس و حفاظت از دادههای حساس ذخیره شده در دستگاه.
سطوح اجرایی تست نفوذ (Approach)
بسته به سطح دسترسی و دانش اولیه متخصص از سیستم، تست نفوذ به سه روش استاندارد انجام میگیرد:
جعبه سیاه (Black Box): هکر کلاه سفید هیچ دانشی از ساختار داخلی سیستم ندارد و دقیقاً مشابه یک مهاجم خارجی عمل میکند.
جعبه خاکستری (Grey Box): متخصص دسترسی محدودی (مانند یک کاربر عادی) دارد تا امنیت داخلی و سطوح دسترسی را بسنجد.
جعبه سفید (White Box): دسترسی کامل به کدها و مستندات شبکه وجود دارد تا دقیقترین و عمیقترین ارزیابی ممکن صورت گیرد.
1چرا سازمانها به تست نفوذ نیاز دارند؟
هدف اصلی تست نفوذ، شناسایی خطرات قبل از وقوع فاجعه است. هر سیستم کامپیوتری ممکن است دارای پیکربندی اشتباه یا باگهای ناشناخته باشد. تست نفوذ به شما کمک میکند تا:
- جلوگیری از زیان مالی: هزینه پیشگیری بسیار کمتر از هزینه بازیابی اطلاعات پس از هک است.
- حفظ اعتبار برند: اعتماد مشتریان سرمایه اصلی شماست؛ نشت اطلاعات میتواند این اعتماد را نابود کند.
- رعایت الزامات قانونی: برای دریافت گواهینامههایی مثل افتا یا ISO 27001، ارائه گزارش تست نفوذ الزامی است.
2تفاوت «تست نفوذ» با «اسکن امنیتی» (Vulnerability Scan) چیست؟
این دو سرویس کاملاً متفاوت هستند و نباید اشتباه گرفته شوند:
- اسکن امنیتی: توسط رباتها و نرمافزارها انجام میشود، سطحی است و فقط مشکلات شناختهشده عمومی را پیدا میکند (احتمال خطای بالا).
- تست نفوذ: توسط متخصصان خبره (هکر کلاه سفید) انجام میشود. در این روش، متخصص تلاش میکند با استفاده از هوش انسانی و زنجیر کردن آسیبپذیریها، عملاً به سیستم نفوذ کند تا عمق فاجعه مشخص شود.
3مراحل اجرای تست نفوذ چگونه است؟
ما بر اساس استانداردهای جهانی (مانند OWASP و PTES) عملیات را در چهار فاز دقیق پیش میبریم:
- شناسایی (Reconnaissance): جمعآوری اطلاعات درباره هدف (IPها، دامینها، تکنولوژیها).
- اسکن و کشف (Scanning): یافتن پورتهای باز و سرویسهای آسیبپذیر.
- نفوذ و بهرهبرداری (Exploitation): تلاش عملی برای نفوذ به سیستم و دور زدن مکانیزمهای امنیتی (بدون آسیب به دادهها).
- گزارشدهی (Reporting): تدوین گزارش فنی برای تیم IT و گزارش مدیریتی برای مدیران ارشد.
4جه خروجی و گزارشاتی در طول و انتهای پروزه دریافت میکنم؟
ما فقط لیست مشکلات را به شما نمیدهیم، بلکه راهکار ارائه میکنیم. خروجی شامل دو بخش است:
- گزارش مدیریتی: خلاصهای از وضعیت امنیت سازمان به زبان غیرفنی، همراه با نمودار ریسک و سطح بحرانی بودن تهدیدات.
- گزارش فنی: جزئیات دقیق هر آسیبپذیری، محل وقوع آن در کد یا شبکه، نحوه بازتولید آن (PoC) و راهکار دقیق برای برطرف کردن (Patch) آن.
5مدت زمان اجرا و تضمین محرمانگی اطلاعات
- زمانبندی: بسته به وسعت پروژه (تعداد IPها یا صفحات وبسایت) متغیر است.
- محرمانگی (NDA): قبل از شروع هرگونه فعالیت، قرارداد عدم افشای اطلاعات (NDA) امضا میشود. تمامی دادههای به دست آمده در طی تست، کاملاً محرمانه باقی مانده و پس از پایان پروژه از سیستمهای ما حذف میگردند.
۶۶۱۷۵۰۳۰ -۰۲۱
تهران – خیابان ولیعصر – بالاتر از چهارراه ولیعصر – خیابان بزرگمهر – پلاک ۱۳ – واحد چهار
